Sven Pichal in driedelige documentairereeks over seksueel kindermisbruik

Wat als we eindelijk durven praten over iets waar nog te vaak over gezwegen wordt? Dit najaar lanceert Streamz de nieuwe driedelige Streamz Original-documentairereeks 'Het Bestaat'. In de reeks tonen Woestijnvis-makers Tess Uytterhoeven ('Het proces dat niemand wou'), Marleen Wetzelaer, Milena Ciucio en Sven Van den Eynde de realiteit van seksueel kindermisbruik in Vlaanderen en daarbuiten.

Via indringende getuigenissen brengt ‘Het Bestaat’ een diepgaand beeld van een problematiek die vaak verborgen blijft achter stilte en taboe. Naast overlevers komen ook partners van daders en veroordeelde plegers zelf aan het woord. Vaak zijn de naasten een vergeten partij wanneer misbruik aan het licht komt.

De makers kregen uitzonderlijk toegang tot de hulplijnen van Child Focus en Stop It Now!. Die laatste is een anonieme, vertrouwelijke en gratis hulplijn en preventieorganisatie in Vlaanderen voor iedereen die vragen of bezorgdheden heeft rond seksuele gevoelens en gedrag ten aanzien van minderjarigen. Ook filmden de makers achter de muren van een forensische instelling. Tenslotte volgt de docu Nel Broothaerts, CEO van Child Focus, tijdens het veelbesproken proces rond voormalig kleuterleider "Meester Thijs".

De makers interviewen ook plegers, vrijwel allemaal anoniem. Eén uitzondering is Sven Pichal, voormalig radiomaker die in 2024 veroordeeld werd voor het bezit en de verspreiding van beelden van seksueel kindermisbruik. Voor het eerst sinds zijn veroordeling treedt hij naar buiten om te spreken over zijn daden en zijn behandeling.

“Sven Pichal was de aanleiding voor de reeks. Toen zijn zaak in de media kwam, zag je enerzijds veel emotie en afkeer en anderzijds heel wat opiniestukken met nuance en met de vraag om te durven praten over kindermisbruik, want het bestaat. Hoewel de zaak-Pichal de maatschappelijke aanleiding vormde, gaat de documentaire fundamenteel over de menselijke impact van misbruik en de vraag hoe we dit als samenleving een halt kunnen toeroepen” zegt maker Tess Uytterhoeven.

'Het Bestaat' vertrekt vanuit een eenvoudige maar confronterende vaststelling: seksueel kindermisbruik bestaat. Het gebeurt. “In de lagere school zijn er 1 à 2 kinderen per klas die slachtoffer zijn van misbruik. In het middelbaar verdubbelt dit.”, zegt Iva Bicanic, professor en directeur Kennisontwikkeling bij Centrum Seksueel Geweld Nederland. Met deze documentaire willen de makers bijdragen aan meer inzicht, meer bewustzijn en een open gesprek over hoe kinderen beter beschermd kunnen worden.

“Met deze reeks proberen we nuance te scheppen in een maatschappelijk probleem waar de publieke opinie vaak hard schreeuwt en slachtoffers in stilte lijden. We praten amper over kindermisbruik. Maar de realiteit is dat kindermisbruik aanwezig is in onze maatschappij en enkel door het taboe en zwijgen te doorbreken, kunnen we misbruik bestrijden. Want het bestaat." aldus de makers van de reeks.

Woestijnvis maakt al bijna 30 jaar spraakmakende Vlaamse human interest en documentaires met klassiekers als 'De Rechtbank', 'Recht naar de gevangenis', 'Ooit vrij' en 'Topdokters'.

“Na 'Het proces dat niemand wou' bieden dezelfde makers, op hetzelfde streamingplatform met bovenal dezelfde omzichtigheid context aan een hoogst ongemakkelijk thema. Door onze samenleving zo breed mogelijk hierin te belichten, probeert Woestijnvis in 'Het Bestaat' woorden te geven aan wat in Vlaanderen niet uitgesproken wordt. Met als doel: onze kinderen beter beschermen.” zegt Hazel Pleyzier, programmadirecteur van Woestijnvis.

“Bijna 5 jaar geleden hebben we het vertrouwen gekregen om de spraakmakende documentairereeks ‘Het proces dat niemand wou’ op Streamz te brengen. Toen diezelfde makers Streamz benaderden om ‘Het Bestaat’ te maken, hebben we niet getwijfeld. Ook dit is een reeks die moet verteld worden, zodat het taboeonderwerp van seksueel misbruik van kinderen in Vlaanderen en daarbuiten bespreekbaar wordt, en op die manier tot minder slachtoffers leidt.” zegt Bart De Groote, CEO van Streamz.

“We merken heel duidelijk dat wanneer seksueel kindermisbruik in de actualiteit komt, mensen sneller de weg vinden naar Stop it Now!. Daarom is dit programma ook zo nodig. Media-aandacht zorgt voor bewustwording, maar ook voor actie: mensen nemen contact op omdat ze hulp willen. Als dat ertoe leidt dat gedrag stopt of verandert, dan kunnen we hopelijk slachtoffers voorkomen.” zegt Minne De Boeck, voormalig projectverantwoordelijke Stop It Now! Vlaanderen.

In de eerste aflevering krijgen overlevers van seksueel kindermisbruik het woord. Jana, Brieneke, Pieter en Dounia vertellen openhartig over misbruik binnen hun familie of directe omgeving, over de impact op hun leven en over de vaak moeilijke weg naar erkenning en herstel. De aflevering volgt ook de CEO van Child Focus, Nel Broothaerts, tijdens het proces tegen de voormalige kleuterleider die in de media bekend werd als "Meester Thijs", één van de grootste Belgische dossiers rond seksueel kindermisbruik van de voorbije jaren. Ook getuigt een moeder van een van de kleuters in de zaak meester Thijs.

De tweede aflevering richt zich op de impact van seksueel kindermisbruik op de omgeving van slachtoffers en plegers en welke rol preventie kan spelen. Via unieke toegang tot de hulplijnen van Stop It Now! en Child Focus wordt duidelijk hoe preventie werkt in de praktijk. Naasten van plegers getuigen over schuldgevoelens, schaamte en onmacht. Ook slachtoffers vertellen waarom erkenning, ondersteuning en openheid zo belangrijk zijn. Met de getuigenis van Melanie zien we hoe zij een initiatief is gestart om kinderen al heel vroeg de woorden aan te reiken om de grenzen van hun lichaam aan te geven.

In de derde aflevering staat een van de meest controversiële vragen centraal: hoe moeten we met plegers omgaan om seksueel kindermisbruik te voorkomen? We krijgen een zeldzame blik op de praktijk, waarbij de Nederlandse politie wordt gevolgd tijdens een inval bij een verdachte van het bezit van misbruikbeelden. De reeks volgt ook Daphne Paelinck, zij gaat in een residentieel behandelcentrum in gesprek met veroordeelde plegers. Ze neemt de kijker mee in therapiesessies waarin plegers worden geconfronteerd met de impact van hun feiten.

In de aflevering komen zeven plegers aan het woord over hoe ze tot hun daden zijn gekomen en belangrijker nog: hoe ze hulp zochten. Eén van die daders is voormalig radiomaker Sven Pichal.

'Het Bestaat' is een productie van Woestijnvis voor Streamz met de steun van de Tax Shelter maatregel van