De Pré Historie van zondag 17 mei wordt een 'specialleke', laat Guy De Pré ons weten. "Want ik neem de luisteraars mee op een trip doorheen 70 jaar Eurovisie Songfestival". Tussen 10 en 12 uur gaan wij zeker naar het populaire programma op Radio 2 luisteren én genieten.
In deze 2 uur hoor je een selectie van de liedjes, verhalen en nieuwsfeiten van 70 jaar Songfestival. Het begon allemaal in 1956 in een poging om het verscheurde Europa na de Tweede Wereldoorlog door middel van muziek bijeen te brengen. Het concept was grotendeels gebaseerd op het populaire Italiaanse San Remo Festival, dat al sinds 1951 bestond. De allereerste editie vond plaats op 24 mei 1956 in Lugano in Zwitserland, en werd ook gewonnen door Zwitserland dankzij Lys Assia en haar romantische Refrain.
In ‘61 nam Bobby Benny al voor de tweede keer deel voor ons land met ‘September, Gouden Roos’ maar hij werd toen laatste, met één punt van Luxemburg. Dat was grotendeels te wijten aan de impopulariteit van België in 1961 vanwege onze omstreden Congo-politiek waarbij de Congolese ex-premier Patrice Lumumba volgens sommigen in opdracht van ons land werd vermoord. Die beweringen werden aangewakkerd door landen die aasden op de waardevolle grondstoffen in de Congolese bodem.
In 1971 streek de Songfestival-karavaan voor het eerst neer in Dublin. Voor België zouden Nicole & Hugo aantreden, maar het verhaal is alom bekend: Nicole kreeg geelzucht waardoor op het laatste nippertje Jacques Raymond & Lily Castel de ondankbare taak hadden om in te vallen. Toch werd het gelegenheidsduo nog 14e met “Goeiemorgen morgen”.
In dit overzicht kan ik onmogelijk voorbij aan de Zweedse inzending in 1974 van Abba, de meest succesvolle, en wereldwijd meest memorabele act uit de geschiedenis van het Eurovisie Songfestival. Ze kwamen op 6 april ’74 naar Brighton, ze zagen én overwonnen met “Waterloo”, waarna de wereld aan hun voeten lag en er in de daaropvolgende jaren Abba-copycats volgden.
Terwijl Sandra Kim op zaterdag 3 mei ‘86 voor de tot nu toe enige Belgische overwinning zorgde in het Noorse Bergen, bereikte een vrijgekomen radioactieve wolk 1 week na de ontploffing in de kerncentrale in het Oekraïense Tsjernobyl ons land. Weerman Armand Pien heeft me jaren later toevertrouwd dat hij toen in zijn weerbericht niet mocht zeggen hoe hoog de straling van de radioactieve wolk hier écht was. Hij noemde het ‘de zwartste dag van zijn leven’, en dat terwijl de Belgische fans van het ESF wellicht de mooiste dag van hun leven beleefden.
Johnny Logan won in 1987 in ons land als enige voor de 2e keer het Songfestivel; véél later zou de Zweedse Loreen hetzelfde presteren. Na What’s another year in 1980 zegevierde Logan 7 jaar daarna met het zelfgeschreven “Hold me now”. Overigens zorgde hij als componist ook voor twee succesvolle bijdragen van Linda Martin: Terminal 3 dat tweede werd in 1984, maar dezelfde zangeres won in 1992 met zijn Why me.
Twee Italiaanse oud-winnaars, Toto Cutugno én Gigliola Cinquetti, werden op 4 mei ’91 in stelling gebracht als presentatoren van het Songfestival, live vanuit de Cinecitta filmstudio’s in Rome. Ze deden dat voornamelijk in het Italiaans waarbij Cutugno zich gedroeg als een olifant in een porseleinwinkel. De verwachtingen waren in Vlaanderen hoog gespannen, want Clouseau mocht ons land vertegenwoordigen met “Geef het op”. 4 mei 1991 zou helaas geen hoogtepunt worden in de rijke muzikale carrière van de broers Wauters, want Clouseau eindigde 16e op 22.
Zaterdag 18 mei 1996 nam Lisa del Bo met Liefde Is een Kaartspel voor ons land deel aan het festival in Oslo. Ik was er bij om commentaar te geven op Radio 2, en dus trokken we een week lang op in de Noorse hoofdstad in het kielzog van een supernerveuze en super gelovige Lisa del Bo. Lisa moest door haar deelname forfait geven voor de communie van haar zoon, en dat viel haar zwaar.
Vanessa Chinitor verdedigde de Belgische kleuren op het Songfestival van 1999 met het mooie Like The Wind waarmee ze 12e werd. Ik was er dat jaar voor de laatste keer bij, en dat was sowieso een aparte ervaring want het liedjesfeest werd 27 jaar geleden georganiseerd in de Israëlische stad Jeruzalem, op zaterdag 29 mei. Zaterdag is sabbat en dan mogen gelovige joden niet werken, zelfs niet op het knopje van de hotellift duwen, en dus stond heel de Belgische delegatie, met zangeres Vanessa Chinitor op kop, ellendig lang te wachten tot die lift uit zichzelf op onze verdieping stopte.
‘Feel the rhythm’ was het thema van het Eurovisie Songfestival op 18 mei 2006 dat in Athene werd betwist. Onze Kate Ryan mocht bij de bekende deelnemers worden gerekend want ze had met haar cover van Désenchantée een hit. De zangeres vergat haar beroemde ‘kniezwengel’ uit te voeren tijdens de halve finale en ze haalde de finale niét, en dat zorgde bij ons terecht voor verontwaardiging. De Finse monsters van Lordi gingen 2 decennia geleden aan de haal met de overwinning, en ook DAT kon niet iedereen appreciëren. Je T’Adore werd bij ons wél een dikke hit.
Op 13 mei 2017 won Portugal voor de allereerste keer het Songfestival. En dat nog wel in Kiev, Oekraïne, iets wat NU helaas ondenkbaar is. Salvador Sobral zong voor zijn Portugal het sobere maar wondermooie “Amar pelos dois”, en hij deed dat overtuigend want zowel de televoters als de vakjury zetten hem op nummer 1. Al tijdens de week van het Songfestival was duidelijk dat Salvador sukkelde met zijn hart. Eind 2017 onderging hij met succes een harttransplantatie. Hij is nu 36 jaar en gezond.
Door naar 2023 toen het Israëlische leger en de Islamitische Jihad na 2 weken van geweld op 13 mei 2023, de dag van het Songfestival in Liverpool, een wapenstilstand afkondigden. Aanleiding voor het geweld was het overlijden van de Palestijn Khader Adnan, die in hongerstaking was gegaan. Honger zal onze Gustaph niet geleden hebben, maar hij was toch flink vermagerd toen hij op 13 mei ’23 het podium in Liverpool veroverde met zijn gewèldige ‘Because Of You’. Van mij had hij mogen winnen, maar het werd uiteindelijk een 7e plaats, en da’s ook niet mis natuurlijk!
De Pré Historie, zondag 17 mei om 10 uur op Radio 2.
